YeuDuoi.comYếu Đuối
Tự chăm sóc bằng việc nhỏ

Ở lì trong phòng nhiều ngày khi buồn: cách ra ngoài lấy nắng và gió từng chút một

Buồn thì chỉ muốn kéo rèm nằm trong phòng, nhưng thiếu nắng và gió lại làm người lờ đờ hơn. Thang năm nấc để ra ngoài từ từ, bắt đầu ngay tại cửa sổ.

on a small balcony crowded with potted plants, a Vietnamese woman seen from behind sits in soft morning sunshine holding a cup of tea, medium shot

Ở lì trong phòng nhiều ngày khi buồn thường làm người lờ đờ và nặng nề hơn, vì cơ thể thiếu ánh sáng tự nhiên, thiếu gió trời và thiếu những thay đổi nhỏ trong khung cảnh; cách gỡ là ra ngoài theo từng nấc rất nhỏ, bắt đầu từ việc mở rèm và ngồi gần cửa sổ. Bạn không cần ép mình đi chơi hay gặp nhiều người. Chỉ cần mỗi ngày đưa mình ra gần chỗ sáng hơn một chút.

Muốn thu mình lại khi lòng nặng là phản ứng rất người. Bài này đưa ra một thang năm nấc để bước ra từ từ, cách làm cho chính căn phòng sáng và dễ thở hơn, những điều cần chuẩn bị trước khi ra ngoài, và dấu hiệu cho thấy việc ngại ra khỏi nhà cần được người có chuyên môn xem xét.

Vì sao càng ở trong phòng lâu càng thấy nặng

Phòng kín rèm, đèn bật cả ngày, không khí bí, mọi đồ vật quen đến mức không còn để ý. Ở trong khung cảnh ấy vài ngày, cơ thể khó phân biệt sáng với chiều, người cứ lừ đừ như lúc vừa ngủ dậy. Nhiều người kể rằng thời gian trôi rất lạ: ngày nào cũng giống ngày nào, đến nỗi không nhớ hôm nay thứ mấy.

Ánh sáng tự nhiên, nhất là ánh sáng buổi sáng, là một trong những tín hiệu giúp cơ thể giữ nhịp ngày và đêm. Thiếu nó, giấc ngủ dễ lệch, ban ngày uể oải, và tâm trạng vốn đã thấp lại càng khó nhấc lên. Đây không phải chuyện ý chí, mà là cơ thể đang thiếu một thứ rất bình thường.

Thêm vào đó, càng ít ra ngoài, việc ra ngoài càng thấy khó. Lần đầu sau một tuần bước ra đường, tiếng xe, ánh nắng, người qua lại có thể làm bạn thấy chói và mệt. Thế là bạn lại muốn quay vào. Vòng lặp này siết dần mà mình không để ý.

Vì vậy, cái cần lúc này không phải một chuyến đi xa, mà là phá thế đóng kín từng chút: để ánh sáng vào phòng trước, rồi mới đưa mình ra ngoài sau. Câu tự hỏi cho hôm nay: “Lần cuối mình đứng ngoài trời quá mười phút là khi nào?”

Thang năm nấc để bước ra

Mỗi nấc chỉ nhỉnh hơn nấc trước một chút. Ở một nấc vài ngày cho quen rồi mới lên nấc sau. Lùi lại một nấc vào ngày tệ là chuyện bình thường.

NấcViệc làmKhi nào lên nấc tiếp
1. Cửa sổMở rèm ngay khi thức dậy, mở cửa sổ cho gió vào năm phútKhi việc mở rèm thành phản xạ, không cần nhắc
2. Chỗ ngồi sángNgồi ăn sáng, làm việc hoặc đọc gần cửa sổ, ban côngKhi ngồi đó mười lăm phút thấy dễ chịu
3. Ngay trước cửaRa ban công, sân, hiên nhà đứng hít thở; tưới cây, phơi đồKhi ra ngoài không còn thấy quá chói hay quá ồn
4. Việc vặt gần nhàĐi mua bó rau, ổ bánh mì, gửi đồ; có lý do cụ thể để ra đườngKhi đi một quãng ngắn mà không vội quay về
5. Một chỗ mình thíchNgồi quán cà phê vắng, công viên, thư viện khoảng nửa tiếngGiữ đều vài lần mỗi tuần là đủ

Đừng nhảy từ nấc một lên nấc năm chỉ vì một ngày thấy khoẻ. Ngày khoẻ cứ làm nấc của mình cho chắc, để ngày tệ còn có chỗ bám. Ghi lại nấc đang ở trên một mẩu giấy dán cạnh gương cũng giúp bạn thấy mình đã đi được bao xa.

Làm cho chính căn phòng sáng và dễ thở hơn

Trước khi ra ngoài được, hãy đưa “bên ngoài” vào trong phòng. Những thay đổi dưới đây đều làm được trong một buổi, không tốn bao nhiêu.

  • Đổi chỗ ngồi. Kéo bàn làm việc hoặc chiếc ghế quen ra gần cửa sổ, để mỗi lần ngồi là có ánh sáng rơi vào người.
  • Dùng rèm mỏng ban ngày. Nếu cần che nắng gắt hay che tầm nhìn từ bên ngoài, rèm mỏng vẫn cho ánh sáng đi qua; rèm dày để dành cho ban đêm.
  • Lau kính cửa sổ. Cửa kính bám bụi lâu ngày làm phòng tối đi nhiều hơn mình nghĩ.
  • Dọn một góc nhỏ. Không cần dọn cả phòng. Dọn mặt bàn hoặc một mặt tủ để mắt có một chỗ gọn gàng mà nhìn.
  • Mở cửa cho gió lùa. Mỗi sáng và chiều mở cửa vài phút để đổi không khí, nhất là phòng hay đóng kín bật điều hoà.
  • Đặt một chậu cây nhỏ dễ sống. Có một thứ cần được tưới mỗi ngày là có thêm một lý do để đi tới cửa sổ.

Những thay đổi này không làm hết buồn, nhưng nó khiến căn phòng bớt giống một cái hang. Và một căn phòng sáng hơn thì bước ra khỏi nó cũng đỡ đột ngột hơn.

Thảo làm việc tại nhà ở Lâm Đồng

Thảo, hai mươi chín tuổi, làm thiết kế tự do, thuê một căn nhà nhỏ ở Lâm Đồng (ví dụ giả định). Công việc làm hoàn toàn qua mạng. Sau một dự án lớn bị khách huỷ giữa chừng, Thảo thấy hụt hẫng và bắt đầu ở trong nhà suốt. Đồ ăn gọi giao tận cửa, rèm kéo kín vì trời se lạnh, có tuần Thảo không bước ra khỏi cổng lần nào.

Thảo không ép mình đi đâu xa. Thảo bắt đầu ở nấc một: sáng dậy kéo rèm, mở cửa sổ cho gió vào, pha trà rồi ngồi uống ngay chỗ có nắng. Một tuần sau, Thảo chuyển bàn làm việc ra sát cửa kính. Tuần thứ ba, Thảo bỏ gọi đồ giao tận nơi cho bữa sáng mà tự đi bộ ra tiệm bánh mì đầu đường.

Có những ngày Thảo lại muốn kéo rèm nằm cả ngày, nhất là hôm trời mưa âm u. Những hôm ấy Thảo chỉ giữ nấc một và hai, không tự trách. Điều Thảo nhận ra là ngày nào có ánh sáng buổi sáng thì tối dễ ngủ hơn và chiều ít lờ đờ hơn.

Thảo cũng gọi cho một người bạn làm cùng nghề để kể chuyện dự án bị huỷ. Ra ngoài và nói ra là hai việc khác nhau, nhưng làm được việc này thường giúp việc kia dễ hơn.

Chuẩn bị cho lần ra ngoài đầu tiên sau nhiều ngày

Lần đầu ra ngoài sau một thời gian dài ở trong nhà, bạn có thể thấy ngợp. Chuẩn bị trước giúp chuyến đi ngắn này nhẹ nhàng hơn.

  1. Chọn giờ vắng. Sáng sớm hoặc chiều muộn đường bớt đông, nắng dịu, đỡ chói mắt.
  2. Chọn đích đến thật gần và thật cụ thể. Tiệm tạp hoá đầu ngõ, ghế đá trong công viên gần nhất. Có đích thì biết khi nào xong.
  3. Mang theo thứ giúp mình thấy yên. Mũ, kính râm, chai nước, tai nghe nghe một bài nhạc quen. Không phải để trốn, mà để bớt bị dồn dập.
  4. Cho phép mình về sớm. Ra đến nơi mà muốn về ngay thì về. Lần sau ở lâu hơn một chút.
  5. Về nhà rồi ghi nhận. Tự nói với mình một câu: “Hôm nay mình đã ra ngoài được.” Nghe đơn giản nhưng khác hẳn so với câu “có mỗi vậy mà cũng khó”.

Nếu có một người bạn ở gần, rủ họ đi cùng lần đầu. Họ không cần biết hết chuyện, chỉ cần đi bên cạnh là đủ.

Nếu không có ai ở gần, nhắn cho một người bạn ở xa trước khi ra cửa: “Mình đang ra ngoài mười phút, về sẽ nhắn.” Biết có người đang chờ tin mình cũng là một cách đi cùng, dù họ không ở đó.

Khi ra ngoài mà thấy ngợp, lo hoặc muốn quay về

Chói và ồn là chuyện bình thường lúc đầu. Mắt quen ánh đèn trong phòng, tai quen sự im lặng, nên ánh nắng và tiếng xe có thể làm bạn khó chịu trong vài phút đầu. Đeo kính râm, đội mũ, đi chậm lại, cảm giác này thường dịu dần sau vài lần.

Sợ gặp người quen hỏi han. Nhiều người ngại ra ngoài vì sợ ai đó hỏi “dạo này sao không thấy đâu”. Chuẩn bị sẵn một câu trả lời ngắn như “dạo này mình hơi mệt, đang nghỉ ngơi” giúp bạn không phải nghĩ cách đối đáp ngay tại chỗ.

Thấy mình kỳ lạ, ai cũng nhìn mình. Khi đang yếu lòng, ta hay nghĩ người khác để ý mình nhiều hơn thực tế. Phần lớn người qua đường đang bận chuyện của họ. Nhìn vào một thứ cụ thể như hàng cây, mặt hồ, quầy bánh giúp bớt cảm giác bị soi.

Muốn quay về ngay. Cho phép mình về, nhưng thử ở thêm một phút trước khi quay đầu. Thở chậm, đếm năm thứ mình nhìn thấy quanh đó. Nếu vẫn muốn về thì về, lần sau thử lại.

Tim đập nhanh, hồi hộp mạnh. Ngồi xuống chỗ an toàn, thở ra chậm hơn hít vào. Nếu cảm giác này đến mạnh và lặp lại mỗi lần ra ngoài, đó là điều nên kể với bác sĩ, như mục dưới.

Khi nào cần tìm hỗ trợ chuyên môn

Muốn ở trong nhà vài hôm khi buồn là thường. Nên tìm đến bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý khi bạn gần như không ra khỏi nhà trong nhiều tuần dù đã thử từng nấc nhỏ; khi việc ra ngoài khiến bạn sợ hãi, tim đập dồn, khó thở đến mức phải quay về; khi bạn bỏ việc, bỏ học hay cắt liên lạc với mọi người vì không ra khỏi nhà được. Những tình trạng này cần người hiểu nghề cùng xem, và thường cải thiện được khi có hỗ trợ đúng.

Nếu đang ở ngoài mà có cơn đau tức ngực, khó thở dữ dội, choáng muốn ngã, hãy ngồi xuống, nhờ người xung quanh và gọi cấp cứu 115. Cần bác sĩ kiểm tra để biết nguyên nhân, không nên tự đoán là do tâm lý.

Nếu những ngày ở lì đi kèm ý nghĩ muốn biến mất hay làm hại bản thân, hãy nói ngay với người bạn tin cậy, đến cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi 115. Việc nói ra là bước đầu tiên của sự giúp đỡ, và giúp đỡ là có thật.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao ở trong phòng lâu lại thấy mệt hơn?

Phòng kín thiếu ánh sáng tự nhiên và gió trời, khiến cơ thể khó phân biệt ngày đêm, giấc ngủ dễ lệch và ban ngày uể oải. Khung cảnh lặp lại cũng làm tâm trạng khó nhấc lên. Đó là cơ thể thiếu những thứ rất bình thường, không phải bạn yếu kém.

Không muốn ra ngoài thì bắt đầu từ đâu?

Bắt đầu ngay tại cửa sổ: mở rèm khi thức dậy, mở cửa cho gió vào, ngồi ăn sáng gần chỗ sáng. Khi đã quen mới ra ban công, sân, rồi đi việc vặt gần nhà. Mỗi nấc ở vài ngày, ngày tệ lùi lại một nấc cũng không sao.

Làm việc tại nhà thì làm sao để có đủ nắng?

Kê bàn làm việc gần cửa sổ, dùng rèm mỏng ban ngày, mở cửa đổi không khí sáng chiều. Tự đi mua bữa sáng hoặc đi bộ ngắn đầu giờ thay vì gọi giao tận nơi. Một quãng ra ngoài buổi sáng thường có ích cho cả ngày.

Ra ngoài thấy ngợp, muốn quay về ngay thì có sao không?

Không sao. Sau nhiều ngày ở trong nhà, tiếng ồn và ánh nắng có thể làm bạn thấy chói. Chọn giờ vắng, đích đến gần, cho phép mình về sớm. Nếu cảm giác sợ hãi dữ dội lặp lại mỗi lần ra ngoài, hãy nói chuyện với bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý.

Khi nào ngại ra khỏi nhà cần đi khám?

Khi bạn gần như không ra khỏi nhà trong nhiều tuần, khi ra ngoài gây sợ hãi, tim đập dồn, khó thở đến mức phải quay về, hoặc khi bạn bỏ việc, bỏ học, cắt liên lạc vì không ra ngoài được. Những tình trạng này cải thiện được khi có hỗ trợ đúng.

Trời mưa nhiều ngày thì làm sao lấy ánh sáng?

Vẫn kéo rèm mở cửa sổ vì ánh sáng ban ngày lúc trời âm u vẫn sáng hơn đèn trong phòng. Ngồi gần cửa kính, ra hiên có mái đứng một lát, tranh thủ những quãng tạnh mưa để đi ra ngoài vài phút.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138