YeuDuoi.comYếu Đuối
Cô đơn

Đi làm xa nhà thấy cô đơn và nhớ nhà: vì sao mấy tháng đầu khó nhất, đi qua thế nào

Mới lên thành phố đi làm, tối về phòng trọ thấy trống trải và nhớ nhà: vì sao những tháng đầu nặng nhất và lịch nhỏ giúp bạn dần thấy chỗ mới là của mình.

Young Vietnamese man sitting on a narrow balcony of a rented room in the evening, holding a bowl of instant noodles, city lights soft behind, seen from the side

Đi làm xa nhà, nhất là trong ba đến sáu tháng đầu, rất dễ thấy cô đơn và nhớ nhà, vì bạn cùng lúc mất đi người thân quen, nếp sinh hoạt cũ và cảm giác được thuộc về một nơi. Cảm giác này không có nghĩa bạn yếu hay chọn sai đường. Nó là phản ứng tự nhiên khi mọi thứ quen thuộc bị rút đi một lúc, và với phần lớn người trẻ, nó nhẹ dần khi chỗ mới bắt đầu có những người, những góc, những thói quen của riêng mình.

Việc bạn có thể làm là giúp quá trình đó diễn ra nhanh và êm hơn: giữ liên lạc với nhà theo cách không làm mình nhớ thêm, dựng nếp sinh hoạt ở chỗ mới, và chủ động tạo vài điểm chạm với người xung quanh. Bài này đi qua từng việc, kèm những chỗ người mới đi làm xa hay vấp.

Những tháng đầu ở thành phố lạ thường diễn ra thế nào

Hình dung Quân, 22 tuổi, vừa tốt nghiệp ở Huế, vào TP Hồ Chí Minh làm nhân viên kinh doanh. Tuần đầu bận rộn, mọi thứ mới lạ, Quân còn thấy háo hức. Sang tuần thứ ba thứ tư, khi đã quen đường đi làm, những buổi tối trong phòng trọ mười hai mét vuông bắt đầu dài ra. Không ai gọi xuống ăn cơm, không có tiếng mẹ hỏi, quán quen cũng chưa có. Quân ăn mì, lướt điện thoại tới khuya, sáng dậy mệt.

Người đi làm xa thường đi qua một vòng khá giống nhau: giai đoạn đầu hào hứng, rồi một quãng hụt hẫng khi sự mới lạ hết và nỗi nhớ lộ ra, rồi dần dần thích nghi khi bắt đầu có bạn, có nếp, có chỗ quen. Quãng hụt hẫng thường rơi vào tháng thứ hai thứ ba, và đó cũng là lúc nhiều người nghĩ đến chuyện bỏ về. Biết trước vòng này giúp bạn hiểu rằng khó nhất không có nghĩa là sẽ mãi khó như vậy.

Nỗi nhớ nhà cũng hay nặng hơn vào những thời điểm cố định: tối chủ nhật, ngày ốm, ngày lễ, lúc nghe giọng quê ở đâu đó. Ghi lại những lúc mình thấy chạnh lòng nhất giúp bạn chuẩn bị trước một việc nhỏ cho đúng lúc ấy.

Giữ liên lạc với nhà sao cho đỡ nhớ chứ không nhớ thêm

Gọi về nhà giúp bạn ấm lòng, nhưng cách gọi cũng ảnh hưởng tới cảm xúc sau cuộc gọi. Một số cách thường giúp và một số cách dễ làm buồn thêm:

Cách thường giúpCách dễ làm buồn thêmVì sao
Gọi vào giờ cố định vài lần mỗi tuầnGọi bất chợt mỗi lần thấy buồn, gọi nhiều lần trong ngàyGiờ cố định tạo cảm giác chắc chắn; gọi lúc buồn nhất dễ khóc rồi càng nhớ
Kể chuyện cụ thể trong ngày: quán ăn mới, đồng nghiệp vuiChỉ kể chuyện mệt, chuyện tiềnKể chuyện thật nhưng có cả điểm sáng giúp cả nhà và bạn đều yên tâm
Hỏi thăm chuyện nhà, nhờ mẹ chỉ một món ăn quêNgồi xem ảnh cũ ở nhà hàng giờ liềnHỏi chuyện nhà giữ kết nối hai chiều; xem ảnh cũ lâu dễ chìm vào hoài niệm
Nói thật khi mình đang chật vật, nhờ một lời khuyênGiấu hết, luôn nói "con ổn"Giấu lâu làm bạn cô đơn ngay cả khi đang nói chuyện với người thân

Không có số cuộc gọi chuẩn. Có người cần gọi mỗi tối trong tháng đầu rồi thưa dần, có người chỉ cần cuối tuần. Bạn để ý xem sau mỗi cuộc gọi mình thấy nhẹ hơn hay nặng hơn, rồi điều chỉnh tần suất và giờ gọi cho hợp.

Dựng nếp sống ở chỗ mới trong bốn tuần

Cảm giác "đây là chỗ của mình" đến từ những việc lặp lại. Bạn có thể thử lộ trình bốn tuần dưới đây, mỗi tuần thêm một lớp:

  1. Tuần một: làm phòng trọ thành chỗ ở. Mua một tấm thảm nhỏ, một chậu cây, treo vài tấm ảnh gia đình, sắm một chiếc nồi nhỏ để nấu được bữa đơn giản. Căn phòng có dấu vết của bạn sẽ bớt lạnh khi về.
  2. Tuần hai: chọn hai ba chỗ quen. Một quán ăn sáng, một tiệm tạp hoá, một công viên hay bờ kênh để đi bộ. Quay lại đều đặn, chào người bán; được nhận ra là một dạng kết nối nhỏ nhưng thật.
  3. Tuần ba: giữ một nếp buổi tối. Ví dụ thứ hai nấu cơm, thứ tư đi bộ, thứ sáu gọi về nhà. Buổi tối có khung thì ít bị cuốn vào lướt điện thoại tới khuya.
  4. Tuần bốn: thêm một điểm chạm với người. Nhận lời đi ăn với đồng nghiệp, tham gia một lớp học buổi tối, một nhóm chạy bộ, một nhóm đồng hương. Chỉ cần một chỗ gặp lại cùng những gương mặt mỗi tuần.
  5. Cuối tháng, nhìn lại: việc nào giúp mình thấy dễ chịu nhất? Giữ việc đó, bỏ việc làm mình mệt.

Lộ trình không cần làm hoàn hảo. Bỏ lỡ một tuần thì làm tiếp tuần sau. Mục tiêu là trong vòng một hai tháng, bạn có vài nơi, vài người, vài khung giờ khiến thành phố bớt là chỗ xa lạ.

Những chỗ người mới đi làm xa hay vấp

Ở lì trong phòng cuối tuần vì ngại. Cuối tuần đầu tiên không có kế hoạch rất dễ trôi qua trên giường với điện thoại, rồi tối chủ nhật thấy trống hơn cả ngày thường. Một việc nhỏ ra khỏi phòng, dù chỉ là đi chợ, đã đổi được cảm giác.

Ăn uống thất thường. Bỏ bữa, ăn mì liên tục, thức khuya làm cơ thể mệt, và cơ thể mệt thì cảm xúc cũng chùng xuống. Ăn đủ bữa là việc chăm sóc tinh thần đơn giản nhất mà nhiều người bỏ qua.

So mình với bạn bè cùng quê ở lại. Thấy bạn đăng ảnh tụ tập ở quê, bạn dễ nghĩ mình đánh đổi quá nhiều. Hãy nhớ ảnh chỉ là một lát cắt, và lựa chọn của bạn có lý do riêng khi bạn quyết định đi.

Giấu gia đình mọi khó khăn. Sợ bố mẹ lo nên chỉ báo tin vui. Lâu dần bạn gánh một mình, và khi thật sự cần giúp thì lại khó mở lời. Nói thật vừa phải với ít nhất một người trong nhà.

Quyết định bỏ về vào đúng lúc tệ nhất. Quyết định lớn đưa ra giữa tuần thứ sáu, khi đang ốm và nhớ nhà, thường nặng cảm xúc. Nếu muốn về, hãy cho mình thêm vài tuần, bàn với người thân, rồi quyết khi đầu óc bình tĩnh hơn.

Khi ốm một mình ở phòng trọ

Lần ốm đầu tiên xa nhà thường là lúc nỗi cô đơn nặng nhất: không ai nấu cháo, không ai sờ trán. Chuẩn bị trước vài thứ giúp bạn đỡ hoảng và đỡ tủi:

  • Lưu sẵn địa chỉ cơ sở y tế gần phòng trọ nhất và cách đi tới đó, kể cả lúc nửa đêm.
  • Thoả thuận với một người gần nhà, như bạn cùng dãy trọ hoặc đồng nghiệp ở gần, rằng khi ốm sẽ nhắn nhau. Chỉ cần một người biết bạn đang ốm là đã khác.
  • Có sẵn ở phòng vài gói cháo ăn liền, nước, khăn, nhiệt kế; để không phải ra ngoài khi đang sốt.
  • Báo cho chủ nhà trọ hoặc người cùng tầng nếu ốm nặng, để họ để ý giúp.
  • Gọi về nhà kể thật mình đang ốm, nhưng kèm điều mình đã làm, để bố mẹ đỡ lo mà vẫn hỏi han được.
  • Khi có dấu hiệu nặng như sốt cao không hạ, khó thở, đau ngực, lú lẫn, đừng chờ ai tới: gọi cấp cứu 115 hoặc nhờ người gần nhất đưa đi.

Sau lần ốm, nhiều người thấy rõ hơn ai thật sự để ý tới mình ở thành phố này. Đó cũng là dịp để cảm ơn và làm thân hơn với chính những người đã giúp.

Câu tự hỏi khi nỗi nhớ dâng lên

Khi một tối nào đó nỗi nhớ nhà dâng lên mạnh, bạn có thể dừng lại và tự hỏi vài câu để biết mình đang cần gì thật sự:

  • Mình đang nhớ người, nhớ món ăn, hay nhớ cảm giác được chăm sóc? Mỗi thứ có cách bù khác nhau.
  • Hôm nay mình đã ăn đủ, ngủ đủ chưa? Mệt mỏi làm nỗi nhớ nặng gấp đôi.
  • Có ai ở đây mình có thể nhắn một câu ngay bây giờ không, dù chỉ là đồng nghiệp cùng phòng?
  • Việc nhỏ nào trong mười lăm phút có thể làm mình dịu lại: nấu một món quê, nghe một bài hát mẹ hay nghe, đi bộ quanh khu trọ?
  • Ba tháng trước mình có biết những gì mình đang biết bây giờ về thành phố này không? Thấy được mình đã tiến lên giúp bớt cảm giác giậm chân.

Những câu này không xoá được nỗi nhớ, và cũng không cần xoá. Nhớ nhà nghĩa là bạn có một nơi đáng nhớ. Chúng chỉ giúp nỗi nhớ không kéo bạn chìm hẳn vào một buổi tối.

Khi nào cần tìm hỗ trợ chuyên môn

Phần lớn nỗi nhớ nhà nhẹ dần theo thời gian. Bạn nên tìm thêm người giúp nếu sau vài tháng cảm giác buồn vẫn không giảm mà nặng hơn: khóc nhiều, khó ngủ hoặc ngủ li bì, bỏ bữa, không tập trung làm việc được, thấy mọi thứ vô nghĩa, hoặc bắt đầu tránh hết mọi người. Những dấu hiệu đó không phải để tự kết luận mình mắc gì, mà là tín hiệu nên được bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý nghe kỹ.

Nhiều công ty có chương trình hỗ trợ nhân viên hoặc phòng nhân sự có thể giới thiệu nơi tư vấn. Bạn cũng có thể đến phòng khám đa khoa, khoa tâm lý của bệnh viện, hoặc gọi đường dây tư vấn tâm lý của bệnh viện, tổ chức uy tín, tra số trên trang chính thức của họ.

Nếu có ý nghĩ làm hại bản thân, đừng ở một mình với nó: nói ngay với một người bạn hay người nhà, đến cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi cấp cứu 115. Bạn ở xa nhà, nhưng vẫn có người sẵn sàng giúp, và giúp đỡ kịp thời có tác dụng thật.

Câu hỏi thường gặp

Nhớ nhà đến mức muốn bỏ việc về quê có bình thường không?

Khá phổ biến, nhất là trong vài tháng đầu. Bạn nên cho mình thêm thời gian, thử dựng nếp sống ở chỗ mới, rồi quyết khi đã bình tĩnh. Nếu sau đó vẫn thấy về quê hợp hơn, đó cũng là một lựa chọn chính đáng.

Có nên gọi điện về nhà mỗi ngày không?

Tuỳ người. Nếu cuộc gọi làm bạn thấy ấm và yên tâm, gọi mỗi ngày vẫn ổn. Nếu sau cuộc gọi bạn thường khóc hoặc nhớ thêm, thử gọi vào giờ cố định vài lần mỗi tuần và kể nhiều chuyện cụ thể hơn.

Ở phòng trọ một mình buổi tối nên làm gì cho đỡ trống?

Đặt một khung buổi tối với vài việc cố định như nấu ăn, đi bộ, gọi điện, học thêm một kỹ năng. Ra khỏi phòng ít nhất một lần, dù chỉ đi mua đồ, cũng giúp buổi tối bớt dài.

Mất bao lâu thì quen được thành phố mới?

Không có con số chung. Nhiều người thấy khá hơn sau vài tháng khi đã có chỗ quen và vài người bạn. Bạn chủ động tạo nếp và điểm chạm thì quá trình này thường nhanh và nhẹ hơn.

Có nên nói với bố mẹ là mình đang buồn không?

Nên nói ở mức vừa phải, kèm điều mình đang làm để khá hơn. Bố mẹ thường lo nhiều hơn khi đoán mò so với khi được con kể thật. Nếu sợ bố mẹ lo quá, bạn có thể kể với anh chị hoặc một người bạn thân trước.

Làm sao biết nỗi nhớ nhà đã thành chuyện cần đi khám?

Khi buồn bã kéo dài nhiều tuần mà không nhẹ đi, ảnh hưởng rõ tới giấc ngủ, ăn uống, công việc, hoặc có ý nghĩ làm hại bản thân. Lúc đó nên gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý, và gọi 115 nếu có nguy hiểm trước mắt.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138